Hizmet 05 / 05
Mera kiralama ve hayvancılık işletmesi kurulumu için ıslah planlaması
Mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemese de hayvancılık yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilere belirli şartlarla kiraya verilebilir. Bu kiralamanın temel koşulu, alanın ıslah edilmesi ve Mera Komisyonunca onaylanan bir Mera Islah ve Amenajman Projesi doğrultusunda kullanılmasıdır.
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan bu alanlar, 4342 sayılı Mera Kanunu gereği amacı dışında kullanılamaz. Kiracı; projede öngörülen ıslah işlerini yıllara yayılmış bir plan içinde yürütmeyi, otlatmayı alanın kapasitesine göre düzenlemeyi ve sözleşme hükümlerine uymayı taahhüt eder.
BY Tarımsal Mühendislik, kiralama başvurusundan Komisyon incelemesine, projenin hazırlanmasından sözleşme ve uygulama dönemine kadar süreci yatırımcı adına takip eder. Maden veya enerji gibi geçici tahsis gerektiren yatırımlar için Mera Geri Dönüşüm Projesi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Mevzuat
Bu proje; ıslah şartıyla kiralanan mera, yaylak ya da kışlak alanının bugünkü vejetasyon durumunu, otlatma kapasitesini ve yöre koşullarını esas alarak arazinin nasıl iyileştirileceğini ve verimli biçimde nasıl kullanılacağını planlayan teknik belgedir.
Projede uygulanacak ıslah yöntemleri, yıllara göre iş takvimi, tahmini gider planı ve kurulacak tarımsal yapılar (barınak, sulama tesisi, çit gibi) ayrıntılı olarak gösterilir. Mera Komisyonu, kiracının her yıl yerine getireceği ıslah yükümlülüğünü ve kira tutarını bu projeye dayanarak belirler.
4342 sayılı Mera Kanunu’nun 13. maddesi ile Mera Yönetmeliği’nin 9. maddesine göre mera, yaylak ve kışlaklar ıslah şartıyla en fazla 25 yıl süreyle kiraya verilebilir. Mera Komisyonu, kiralamanın durumunu her 5 yılda bir yeniden gözden geçirir.
| Konu | Mevzuattaki düzenleme |
|---|---|
| Azami süre | En çok 25 yıl; Komisyon kiralamayı 5 yılda bir yeniden inceler (Madde 13/a) |
| Kiracının yükümlülüğü | Komisyonun belirlediği ıslah ve amenajman planlarına uymak |
| Kira ödemesi | Her yıl otlatma mevsimi başlamadan fon hesabına peşin yatırılır |
| Islah masrafı mahsubu | Islah gideri aynı yılın kira bedelini aşarsa, gider kirayı karşılayana kadar kira alınmaz |
| Devir | Valiliğin bilgisi olmadan başkasına devredilemez |
| İhale | Birden çok başvuru olduğunda uygun proje esas alınarak ihale usulüne gidilir (Madde 13/b) |
Önemli: Islah projesinde öngörülen işlerin hangi yıllarda yapılacağı ve bunların tahmini maliyetleri, kira sözleşmesinin özel hükümler kısmında açıkça gösterilmelidir. Alanda hâlihazırda bulunan bina, çit, duvar ve tesisler ise Komisyon tarafından tutanakla kiracıya teslim edilir (Mera Yönetmeliği Madde 9/c).
Kiracı belirlenirken aşağıdaki öncelik sırası gözetilir:
En yakın köy ya da belediyede ikamet edip hayvancılıkla uğraşan çiftçiler ile bu amaçla kurulmuş tarımsal ortaklık ve kooperatifler.
Bakanlığın açtığı hayvancılık kurslarını başarıyla tamamlayıp belge alan çiftçiler ve hayvancılığa yönelik proje hazırlayan kişiler.
Yeterli talep yoksa; hayvancılık işletmesi projesini kredi kuruluşuna onaylatmış ziraat mühendisleri, veteriner hekimler ve sağlık teknisyenleri.
Hayvancılık işletmesinin ihtiyaç duyduğu tarımsal amaçlı yapılar, 4342 sayılı Kanun’un 14. maddesi ile 5403 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kiralanan merada izne konu olabilir. Bu yapılar için Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne ayrıca başvurulması ve gerekli iznin alınması şarttır.
Büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar için ahır, ağıl ile açık veya kapalı barınaklar.
Hayvanların içme suyu ihtiyacına yönelik suluk, havuz ve su iletim tesisleri.
Merayı otlatma parsellerine ayırmak, sürüyü yönetmek ve güvenliği sağlamak için çit sistemleri.
Üretilen kaba yemin korunması için yem ambarı, balya deposu ve silaj çukuru gibi yapılar.
İşletmenin yönetimi ve güvenliği için ihtiyaç duyulan küçük ölçekli kulübe veya bekçi yapıları.
Çevre sağlığı açısından gerekli gübre çukuru ve atık yönetim tesisleri.
Projede yer alacak teknik uygulamalar; meranın bugünkü durumu, bitki örtüsündeki bozulmanın derecesi ve yörenin ekolojik özellikleri dikkate alınarak Mera Komisyonunca belirlenir. En sık başvurulan ıslah yöntemleri şunlardır:
Bozulan bitki örtüsünü yenilemek için yöreye uyumlu, çok yıllık baklagil ve buğdaygil karışımlarının ekimi.
Alanın parsellere ayrılıp her parsele dinlenme süresi tanınarak bitki örtüsünün kendini yenilemesinin sağlanması.
Mera verimini azaltan yabancı ot ve zehirli bitkilerin mekanik ya da kimyasal yollarla alandan uzaklaştırılması.
Erozyona açık eğimli arazilerde seki ve teraslar oluşturularak toprağın ve nemin korunması.
Toprağın organik madde ve besin içeriğinin artırılması; gerektiğinde pH düzenlemesi ve kireçleme yapılması.
Meradaki pınar, dere ve yağmur suyu kaynaklarının hayvan sulamaya elverişli hâle getirilmesi.
Adım adım
Kiralanmak istenen mera, yaylak veya kışlağın köy ya da belediye sınırlarındaki yeri, tapudaki niteliği ve mera siciline kaydının bulunup bulunmadığı araştırılır. Talep yazılı olarak hem ilgili köy ya da belediyeye hem de İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne iletilir.
Komisyonun teknik ekibi sahada inceleme yapar. Raporda alanın vejetasyonu ve ıslah potansiyeli, mevcut hayvan varlığı ile kaba yem ihtiyacı, kiralamanın bölgedeki hayvancılığa etkisi ve alanın kiralamaya elverişli olup olmadığı değerlendirilir. Uygun görülürse ihale veya doğrudan kiralama süreci başlar.
Kiralamaya onay çıktıktan sonra uzman ziraat mühendisi; mevcut durum ve harita bilgilerini, ıslah yöntemleri ile yıllık iş takvimini, yıllara göre gider tablosunu, otlatma kapasitesi ve rotasyon planını, yapılacak tarımsal yapıların listesi ve konumlarını içeren projeyi hazırlar ve Komisyonun onayına sunar.
Komisyon onayının ardından Valilik ile kiracı arasında Bakanlığın tip sözleşmesi esas alınarak sözleşme yapılır. Sözleşmede plana uyum yükümlülüğü, yıllık kira ve ödeme takvimi ile denetim ve yaptırım hükümleri bulunur; imza atılmadan alanda faaliyete geçilemez.
Islah çalışmaları başladıktan sonra Komisyon teknik ekibi alanı dönemsel olarak denetler. Her 5 yılda bir yapılan değerlendirmeyle sözleşme sürdürülür ya da sona erdirilir; yükümlülüklerini yerine getirmeyen kiracıyla yapılan sözleşme feshedilir (Yönetmelik Madde 9).
Merak edilenler
Öncelik, yörede yaşayan ve hayvancılık yapan çiftçilere tanınır. Yeterli talep olmazsa kurs belgesi olan çiftçiler, hayvancılık projesi geliştirenler ve teknik personel değerlendirilir; birden fazla talep varsa kiracı Komisyonca ihaleyle belirlenir. Kiracı gerçek ya da tüzel kişi olabilir.
Evet; 4342 sayılı Kanun’un 13. maddesine göre kiracının yaptığı ıslah harcaması aynı yılın kira bedeliyle karşılaştırılır; harcama kiradan fazlaysa, bu tutarın kirayı karşıladığı dönem için kiracıdan ayrıca kira istenmez. Bu kural, ıslaha yatırım yapan kiracıyı destekleyen önemli bir teşviktir.
Evet, ancak iki ayrı izin gerekir: Mera Komisyonunun verdiği kira izni ile 5403 sayılı Kanun uyarınca alınacak tarımsal amaçlı yapı izni. Söz konusu yapılar yalnızca hayvancılık faaliyetinde kullanılabilir, kira süresi dolduğunda sökülmeden alanda bırakılır ve kiracı bunlar için tazminat isteyemez.
Islah projesi, kiralanan meranın iyileştirilerek hayvancılık işletmesi için uzun vadeli ve sürdürülebilir biçimde kullanılmasını amaçlar. Geri dönüşüm projesi ise maden ya da enerji yatırımı için tahsis amacı süreli olarak değiştirilen bir meranın, iş bittiğinde eski vasfına döndürülmesini güvenceye alır.
Komisyon, kiracının projedeki ıslah işlerini tamamlayıp tamamlamadığını, kirayı zamanında ödeyip ödemediğini ve sözleşme şartlarına bağlı kalıp kalmadığını değerlendirir. Şartlar sağlanıyorsa kiralama devam eder; aksi durumda kiralama sona erdirilerek alan geri alınır.
Kira tutarı, Mera Komisyonunca ıslah projesi doğrultusunda belirlenir. Ödeme her yıl otlatma mevsimi başlamadan önce peşin olarak fon hesabına yapılır.
Proje, mera konusunda uzmanlaşmış ziraat mühendislerince hazırlanır. Vejetasyon değerlendirmesi, ıslah yöntemleri ve iş takvimi gibi teknik içerik barındırdığından çayır-mera alanında deneyimli bir mühendisle çalışmak önem taşır.
Geri dönüşümlü yatırımlarda meranın eski vasfına kavuşturulması için teknik proje
Maden, enerji ve benzeri yatırımlar için tahsis amacı değiştirilen mera, yaylak ve kışlakların faaliyet sonunda eski vasfına döndürülmesini güvenceye alan teknik projeyi hazırlıyoruz.
Kamulaştırma ve enerji hattı güzergâhları için parsel bazlı arazi değerlemesi
Enerji nakil hatları, GES, RES ve HES projeleri ile diğer kamulaştırma süreçleri için 2942 sayılı Kanun esaslarına dayanan, TEDAŞ, EDAŞ ve EPDK formatında parsel bazlı kıymet takdir raporu.
Kazı-dolgu gerektiren faaliyetlerde tarım arazisini koruyan yasal proje
Kazı-dolgu gerektiren ya da çevredeki tarım arazilerine zarar verme riski taşıyan faaliyetlerden önce 5403 sayılı Kanun uyarınca istenen toprak koruma projesini yetkili ziraat mühendisleriyle hazırlıyoruz.
Tarımsal amaçlı yapı izinleri için Ek-8'e uygun teknik rapor
Tarımsal amaçlı yapı izni başvurularında zorunlu olan proje teknik raporunu; kapasite hesabı ve 5 yıllık üretim projeksiyonuyla, Yönetmelik Ek-8 dispozisyonuna uygun biçimde yetki belgeli mühendislerle hazırlıyoruz.
Mera Islah ve Amenajman Projesi
Taşınmazın il, ilçe, ada ve parsel bilgileriyle planladığınız yatırımı paylaşın; size özel yol haritasını çıkaralım.
Sitede ara
Hizmetlerimiz
Eşleşen hizmet yok — tüm sitede aramak için Enter tuşuna basın.
Ctrl + K ile her yerden açabilirsiniz.