Hizmet 01 / 05
Geri dönüşümlü yatırımlarda meranın eski vasfına kavuşturulması için teknik proje
Mera, yaylak ya da kışlak niteliğindeki bir arazide yatırım planlıyorsanız izin dosyasının en kritik parçalarından biri Mera Geri Dönüşüm Projesidir. Bu proje, çalışmalar bittiğinde arazinin önceki vasfına ve otlatma kapasitesine yeniden kavuşturulacağını teknik olarak belgeler.
4342 sayılı Mera Kanunu’na göre bu alanlar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır; özel mülkiyete konu edilemez, başka amaçla kullanılamaz ve zaman aşımı işlemez. Bu yüzden mera üzerinde gerçekleştirilecek her yatırım, önce tahsis amacının değiştirilmesini, iş tamamlandığında da arazinin eski hâline döndürülmesini zorunlu kılar.
BY Tarımsal Mühendislik olarak başvuru evrakının derlenmesinden Mera Komisyonu aşamasına, geri dönüşüm projesinin yazımından teminat ve sözleşme adımlarına kadar yatırımcının yanında yer alıyoruz. Sahanıza özel ön değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Mevzuat
Mera Geri Dönüşüm Projesi, tahsis amacı değiştirilerek kullanılan bir mera, yaylak veya kışlak alanının yatırım sona erdikten sonra önceki vasıf ve kapasitesine döndürülmesini planlayan teknik çalışmadır. Bir başka deyişle, yatırımcının araziyi teslim aldığı niteliğe yeniden kavuşturacağının mühendislik güvencesidir.
Proje dosyası; sahanın faaliyet başlamadan önceki hâlini, çalışmalar sırasında ortaya çıkması beklenen bozulmayı ve bu bozulmanın giderilmesi için başvurulacak teknik önlemleri birlikte ele alır. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü projeyi inceleyerek teminat tutarını belirler; Valiliğin onayının ardından taraflar geri dönüşüm sözleşmesini imzalar.
Sahanın faaliyet öncesindeki vasfı ve otlatma kapasitesi kayıt altına alınır.
Yatırım boyunca arazide oluşabilecek bozulmanın niteliği ve boyutu önceden değerlendirilir.
Arazinin yeniden meraya dönüşmesi için ıslah, bitkilendirme ve zemin düzenleme tedbirleri planlanır.
Geri dönüşüm işlerinin tahmini maliyeti ile uygulama süresi hesaplanır; teminat tutarı bu projeye dayanır.
Mera Yönetmeliği’nin 8. maddesine göre tahsis amacı değiştirilen ve faaliyet bittiğinde eski hâline getirilmesi öngörülen, yani geri dönüşümlü nitelik taşıyan tüm yatırımlarda geri dönüşüm projesi hazırlanması ve teminat verilmesi şarttır.
Yatırımcının sahada faaliyete geçebilmesi için Komisyonun belirlediği teminatı yatırması ve sözleşmeyi imzalaması ön koşuldur. Başvurudan önce meranın sınıfını netleştirmek de büyük önem taşır: 4342 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre sınıfı ve durumu “çok iyi” ya da “iyi” olarak belirlenen alanlarda, kanunda sayılan istisnalar dışında tahsis amacı değişikliği yapılamaz.
Dikkat: Teminat yatırılıp geri dönüşüm sözleşmesi imzalanmadan mera alanında iş başlatılırsa tahsis amacı değişikliği iptal edilir ve arazide doğan zarar yatırımcıya ödettirilir (Mera Yönetmeliği Madde 8/b).
4342 sayılı Mera Kanunu’nun 14. maddesi çerçevesinde tahsis amacı değiştirilebilen ve bu nedenle geri dönüşüm projesine ihtiyaç duyan başlıca yatırımlar aşağıda özetlenmiştir.
3213 sayılı Maden Kanunu uyarınca ruhsatlandırılan arama veya işletme sahasının mera sınırları içinde kalması.
6491 sayılı Türk Petrol Kanunu’na dayanan arama ve üretim çalışmaları için gereken mera alanları.
5686 sayılı Kanun kapsamında yürütülen jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama ile işletme faaliyetleri.
Elektrik ve doğal gaz iletimine yönelik hatlar ile trafo tesisleri (6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu).
Yenilenebilir enerji kaynak alanı olarak 5346 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen sahalarda kurulacak rüzgâr ve güneş ölçüm istasyonları.
Faaliyet sonunda arazinin eski hâline döndürüleceği, geri dönüşümlü nitelikteki kamu altyapı yatırımları.
Mera Yönetmeliği’nin 8/b maddesi, geri dönüşüm teminatı ve sözleşmesi konusunda yatırımcının uyması gereken kuralları ayrıntılı biçimde düzenler. Öne çıkan hükümler şunlardır:
| Konu | Uygulama |
|---|---|
| Teminatın şekli | Nakit veya banka teminat mektubu |
| Nakit teminat | Defterdarlık nezdinde açılan emanet hesabına yatırılır ve yıllık olarak yenilenir |
| Ot bedeli | Yirmi yıllık ot geliri esas alınır, peşin tahsil edilir |
| Eski hâle getirme süresi | Arama ruhsatı için 1 yıl, işletme ruhsatı için 3 yıl |
| Yükümlülüğe uyulmazsa | Komisyon teminatı kullanarak geri dönüşümü yapar; tüm giderler yatırımcıdan tahsil edilir |
Tahsis amacı değişikliği; birden fazla kurumun görüşünü, sahada teknik incelemeyi ve sıkı bir evrak düzenini gerektiren çok aşamalı bir süreçtir. BY Tarımsal Mühendislik, bu sürecin her halkasında yatırımcıya SMMB belgeli mühendislik desteği sunar.
Harita, alan hesabı, vaziyet planı ve yatırım türüne göre istenen belgelerin eksiksiz derlenmesi.
Teknik ekip incelemesi ve Mera Komisyonu değerlendirmesi boyunca dosyanın yakından takip edilmesi.
Sahaya özgü ıslah, bitkilendirme ve zemin düzenleme tedbirlerini içeren projenin hazırlanması.
Teminat ile geri dönüşüm sözleşmesi aşamasında yatırımcıya rehberlik edilmesi.
Adım adım
Yatırımla ilgili müdürlük ya da genel müdürlük, Bakanlık İl Müdürlüğüne başvurur. Dosyada ruhsat ya da izin belgesi, vaziyet planı, 1/5000 ölçekli harita ve koordinat değerli alan hesabı ile Komisyonun talep edeceği diğer evrak bulunur; istenen belgeler yatırımın türüne göre değişir (Yönetmelik Madde 8/a).
Komisyonun görevlendirdiği teknik ekip sahayı inceler. Raporda yöredeki hayvan varlığı ve kaba yem kaynakları, meranın vasfı ve otlatma kapasitesi, talep dışında alternatif alan bulunup bulunmadığı ve ekibin kesin görüşü yer alır; rapor Komisyona iletilir. Değişiklik uygun bulunursa yirmi yıllık ot geliri de hesaplanır.
Teknik ekip raporu ve Defterdarlığın görüşü elde edildiğinde Komisyon, 15 gün içinde kararını oluşturarak Valiliğin onayına sunar. Vali, Komisyonun görüşü doğrultusunda izin verir ya da talebi reddeder.
Valilik değişikliği uygun bulduktan sonra proje, SMMB belgeli ve mera alanında uzman ziraat mühendisince hazırlanır. Mevcut durum, beklenen tahribat, ıslah-bitkilendirme-zemin düzenleme tedbirleri ile maliyet ve süre planı projede yer alır; Komisyon teminat tutarını bu projeye göre belirler.
Yatırımcı Komisyonca belirlenen teminatı yatırır, ot bedelini peşin öder ve Valilik ile geri dönüşüm sözleşmesini imzalar. Evrak tamamlandığında Hazine adına tescil işlemi yapılır (Yönetmelik Madde 8/b).
Yatırım boyunca teknik ekip her yıl denetim yapar. Faaliyet bitince arazi projeye uygun olarak eski vasıf ve kapasitesine kavuşturulur ve teminat iade edilir; yükümlülük yerine getirilmezse Komisyon teminatı kullanarak işi kendisi tamamlar.
Merak edilenler
Proje yalnızca Serbest Mühendislik Müşavirlik Belgesi (SMMB) bulunan ve mera konusunda Bakanlıkça yetiştirilmiş ziraat mühendislerince hazırlanabilir. Bu yetki şartını taşımayan kişilerin hazırladığı projeler kabul görmez.
Ot bedeli, tahsis amacı değiştirilen alandan elde edilebilecek yirmi yıllık ot geliri temel alınarak Mera Komisyonunca hesaplanır. Bu tutar, tahsis amacı değişikliğinin ardından peşin olarak tahsil edilir (Mera Yönetmeliği Madde 8/e).
Teminat, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Mera Şubesince incelenip onaylanan geri dönüşüm projesi esas alınarak belirlenir. Nakit ya da banka teminat mektubu olarak verilebilir; nakit teminat için Defterdarlıkta bir emanet hesabı açılır ve teminat her yıl yenilenir.
Arama ruhsatı döneminde sahada kalıcı yapıya izin verilmez. İşletme aşamasında ise faaliyetin gerektirdiği geçici tesisler ancak Komisyonun olumlu görüşü ve Valilik izniyle kurulabilir; mera alanlarında entegre ve endüstriyel tesis kurulmasına izin verilmez.
Arama ruhsatı için 1 yıllık, işletme ruhsatı için 3 yıllık süre içinde yükümlülük yerine getirilmezse Komisyon teminatı kullanarak geri dönüşümü bizzat yapar. Harcanan tüm giderler ile bu süreçte yaşanan ot kaybının bedeli yatırımcıdan tahsil edilir.
Kural olarak hayır. 4342 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre bu sınıftaki alanlarda tahsis amacı yalnızca kanunda sayılan maden, petrol, jeotermal, enerji, savunma ve afet gibi istisnai durumlarda değiştirilebilir; bu nedenle başvurudan önce mera sınıfının tespit edilmesi gerekir.
Tahsis amacı değişikliği tamamlanmadan ya da teminat ve sözleşme süreci bitmeden yürütülen faaliyetlerde verilen izinler iptal edilir. Zarar gören alanın eski hâline getirilmesinde 4342 sayılı Mera Kanunu hükümleri uygulanır ve masraflar sorumlulardan alınır.
Geri dönüşüm projesi, maden ya da enerji yatırımı için tahsis amacı süreli olarak değiştirilen bir meranın iş bittiğinde eski vasfına döndürülmesini güvenceye alır. Mera ıslah projesi ise kiralanan meranın iyileştirilerek hayvancılıkta uzun vadeli kullanılmasını planlar.
Kamulaştırma ve enerji hattı güzergâhları için parsel bazlı arazi değerlemesi
Enerji nakil hatları, GES, RES ve HES projeleri ile diğer kamulaştırma süreçleri için 2942 sayılı Kanun esaslarına dayanan, TEDAŞ, EDAŞ ve EPDK formatında parsel bazlı kıymet takdir raporu.
Kazı-dolgu gerektiren faaliyetlerde tarım arazisini koruyan yasal proje
Kazı-dolgu gerektiren ya da çevredeki tarım arazilerine zarar verme riski taşıyan faaliyetlerden önce 5403 sayılı Kanun uyarınca istenen toprak koruma projesini yetkili ziraat mühendisleriyle hazırlıyoruz.
Tarımsal amaçlı yapı izinleri için Ek-8'e uygun teknik rapor
Tarımsal amaçlı yapı izni başvurularında zorunlu olan proje teknik raporunu; kapasite hesabı ve 5 yıllık üretim projeksiyonuyla, Yönetmelik Ek-8 dispozisyonuna uygun biçimde yetki belgeli mühendislerle hazırlıyoruz.
Mera kiralama ve hayvancılık işletmesi kurulumu için ıslah planlaması
Mera, yaylak ve kışlakları ıslah şartıyla kiralayıp hayvancılık işletmesi kurmak isteyenler için Mera Komisyonu onayına sunulacak ıslah ve amenajman projesini hazırlıyoruz.
Mera Geri Dönüşüm Projesi
Taşınmazın il, ilçe, ada ve parsel bilgileriyle planladığınız yatırımı paylaşın; size özel yol haritasını çıkaralım.
Sitede ara
Hizmetlerimiz
Eşleşen hizmet yok — tüm sitede aramak için Enter tuşuna basın.
Ctrl + K ile her yerden açabilirsiniz.